Antoni Duda Dziewierz (13.06.1896 – 09.01.1979)<\/p>\n\n\n\n
Urodzi\u0142 si\u0119 w Puszczy Maria\u0144skiej ko\u0142o Skierniewic. Pochodzi\u0142
z wielodzietnej rodziny (11 starszych braci). Jego ojciec pracowa\u0142 jako wiejski nauczyciel.<\/p>\n\n\n\n
W dzieci\u0144stwie by\u0142 \u015bwiadkiem burzliwych wyst\u0105pie\u0144 rewolucyjnych przeciw caratowi (1905-1907) w kt\u00f3rych uczestniczyli jego starsi bracia. Po uko\u0144czeniu szk\u00f3\u0142 na kr\u00f3tko podj\u0105\u0142 prac\u0119 wiejskiego nauczyciela. Nast\u0119pnie zosta\u0142 zatrudniony w Magistracie miasta sto\u0142ecznego Warszawy.
W 1916 r. wst\u0105pi\u0142 do PPS, w kt\u00f3rej dzia\u0142a\u0142 aktywnie do 1939 r.<\/p>\n\n\n\n
Jesieni\u0105 1918 r. zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do Wojska Polskiego. S\u0142u\u017cy\u0142 w pu\u0142ku kawalerii (II Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w). Bra\u0142 udzia\u0142 w walkach w Galicji. W sierpniu 1920 r. uczestniczy\u0142 w bitwie o Warszaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Od 1922 do 1929 pracowa\u0142 w Elektrowni Warszawskiej w Wydziale Obrachunkowym.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu 1925 r. zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Sabin\u0105 Cetner.
Rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 ojcem c\u00f3rki Agnieszki.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1922-1936 by\u0142 wsp\u00f3\u0142organizatorem, a nast\u0119pnie pierwszym administratorem Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej na \u017boliborzu. W 1927 r. zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Lokator\u00f3w WSM \u201eSzklane Domy\u201d, Sp\u00f3\u0142dzielni Spo\u017cywc\u00f3w \u201eGospoda Sp\u00f3\u0142dzielcza\u201d.
Po przeniesieniu s\u0142u\u017cbowym, w latach 1936-1938, administrowa\u0142 osiedlem Towarzystwa Osiedli Robotniczych (TOR) na Kole.
Jako dzia\u0142acz PPS zosta\u0142 zmuszony przez w\u0142adze sanacyjne do opuszczenia Warszawy. Przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do Lwowa, gdzie
w maju 1939 r. zosta\u0142 zarz\u0105dc\u0105, a nast\u0119pnie dyrektorem
ds. administracyjnych szpitala Ubezpieczalni Spo\u0142ecznej przy
ul. Kurkowej (przemianowanego wkr\u00f3tce na Szpital Wojenny).
W czerwcu 1940 r. osadzony przez NKWD w wi\u0119zieniu na „Brygidkach” (uprzednio wi\u0119ziony na „Zamarstynowie”), sk\u0105d wyszed\u0142 23.06.1941 r. jako jeden z nielicznych ocalonych.<\/p>\n\n\n\n
Po powrocie do Warszawy, zim\u0105 1941 r. otrzyma\u0142 zatrudnienie
w Wydziale Opieki Spo\u0142ecznej Zarz\u0105du Miejskiego. W latach 1942-1945 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika Schroniska dla Starc\u00f3w i Kalek
w G\u00f3rze Kalwarii, co umo\u017cliwi\u0142o wsparcie dzia\u0142a\u0144 konspiracyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu wojny zosta\u0142 skierowany, z rekomendacji PPS, na Ziemie Odzyskane, gdzie w Elbl\u0105gu i Olsztynie przygotowywa\u0142 miejsca zakwaterowania dla przesiedle\u0144c\u00f3w. Do 1946 dzia\u0142a\u0142
w Elbl\u0105gu, gdzie organizowa\u0142 samorz\u0105d miejski, sp\u00f3\u0142dzielczo\u015b\u0107 mieszkaniow\u0105, sp\u00f3\u0142dzielczo\u015b\u0107 spo\u017cywc\u00f3w.
Jako dzia\u0142acz lewicowy aktywnie budowa\u0142 struktury PPS na Wybrze\u017cu. W okresie 06.1945- 07.1946 pe\u0142ni\u0142 urz\u0105d Przewodnicz\u0105cego Miejskiej Rady Narodowej Elbl\u0105ga.
Zosta\u0142 Wojew\u00f3dzkim Pe\u0142nomocnikiem Rz\u0105du do Walki
z Analfabetyzmem. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w organizacj\u0119 szkolnictwa
w obr\u0119bie Elbl\u0105ga, Sopotu, Gda\u0144ska i Gdyni.
W sierpniu 1946 r. powo\u0142ano go na stanowisko przewodnicz\u0105cego Prezydium Gda\u0144skiej Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej, kt\u00f3re sprawowa\u0142 do maja 1950 r. Po zjednoczeniu partii zosta\u0142 cz\u0142onkiem gda\u0144skiego Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR. Podczas pracy
w Gda\u0144sku anga\u017cowa\u0142 si\u0119 m.in. w budow\u0119 osiedli mieszkaniowych, rozbudow\u0119 bazy szkolnej, organizowanie przedszkoli itp.
Po zwolnieniu ze stanowiska (reorganizacja rad narodowych
w 1950 r.) dzia\u0142a\u0142 w Gda\u0144skim Okr\u0119gu Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Dzieci,
a w latach 1951-1952 zarz\u0105dza\u0142 uzdrowiskiem w \u015awieradowie. <\/p>\n\n\n\n
By\u0142 zawsze w centrum spraw zwi\u0105zanych z odbudow\u0105 i rozbudow\u0105 kraju. Da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako dobry organizator i zarz\u0105dca, ofiarny
i energiczny dzia\u0142acz. Jednak cechy te uwidoczni\u0142y si\u0119 ze szczeg\u00f3ln\u0105 si\u0142\u0105 w \u0141a\u0144cucie gdzie, w pa\u017adzierniku 1952 roku, obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora Muzeum w dawnym zamku Potockich, zaniedbanym
w okresie powojennym.
Przez szereg lat prowadzi\u0142 prace remontowe i konserwacyjne, doprowadzaj\u0105c obiekt do \u015bwietno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W trudnych latach 50-tych wykaza\u0142 si\u0119 wspania\u0142ym zmys\u0142em organizacyjnym i zdolno\u015bci\u0105 pozyskania wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w do realizacji wa\u017cnego celu. Wyremontowano przeciekaj\u0105ce dachy. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119to walk\u0119 o usuni\u0119cie grzyba \u2013 wymieniono uszkodzone posadzki, \u015bciany i stropy, za\u0142o\u017cono now\u0105 instalacj\u0119 centralnego ogrzewania, przeprowadzono kapitalny remont instalacji wodno-kanalizacyjnej. Szereg lat trwa\u0142y wyt\u0119\u017cone prace konserwatorskie. Zbiory uzupe\u0142niano drog\u0105 wypo\u017cycze\u0144 i zakup\u00f3w. Naprawiono ogrodzenie, wzmocniono mury fosy. Po usuni\u0119ciu lokator\u00f3w, przebudowano oran\u017ceri\u0119, a w cz\u0119\u015bci zamku urz\u0105dzono hotel. Doprowadzi\u0142 do odzyskania budynk\u00f3w dawnych stajni cugowych, kt\u00f3re zaadoptowano na u\u017cytek muzeum, wyremontowa\u0142
i zaadoptowa\u0142 na potrzeby lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w Zameczek Romantyczny, odzyska\u0142 dawny budynek Zarz\u0105du Ogrod\u00f3w w kt\u00f3rym umieszczono Szko\u0142\u0119 Muzyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Potrafi\u0142 przyci\u0105gn\u0105\u0107 wspania\u0142ych fachowc\u00f3w i pasjonat\u00f3w pracy na rzecz Muzeum, kt\u00f3re za czas\u00f3w jego zarz\u0105dzania osi\u0105gn\u0119\u0142o szczyty popularno\u015bci. By\u0142 or\u0119downikiem ratowania zabytk\u00f3w kultury cerkiewnej Rzeszowszczyzny. Utworzy\u0142 na terenie Muzeum Wojew\u00f3dzk\u0105 Sk\u0142adnic\u0119 Zabytk\u00f3w Ruchomych i powo\u0142a\u0142 Wojew\u00f3dzk\u0105 Pracowni\u0119 Konserwatorsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142inicjowa\u0142 w 1961 r . Dni Muzyki Kameralnej.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnocze\u015bnie z prac\u0105 w \u0141a\u0144cucie wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 Muzeum Marii Konopnickiej w \u017barnowcu.<\/p>\n\n\n\n
W 1960 roku, po po\u017carze zamku w Malborku, z rekomendacji
prof. Lorentza, powierzono mu kierowanie pracami przy jego odbudowie i przygotowanie warunk\u00f3w do otwarcia w zamku plac\u00f3wki muzealnej. Skuteczno\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 realizacji tego zadania zdoby\u0142a uznanie zar\u00f3wno miejscowych jak i centralnych w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1963-1969, sprawuj\u0105c nadal swe funkcje w \u0141a\u0144cucie, pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki pe\u0142nomocnika Ministra Kultury i Sztuki ds. zabezpieczenia i konserwacji Zamku w Krasiczynie. Z jego inicjatywy podj\u0119to prace zabezpieczaj\u0105ce i rekonstrukcyjne, opracowano szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 dokumentacj\u0119 zamku, przeprowadzono badania architektoniczne
i archeologiczne, wykonano szereg prac konserwatorskich i w 1967 r obiekt zosta\u0142 wst\u0119pnie przygotowany do zorganizowania muzeum.<\/p>\n\n\n\n
W przeworskim Pa\u0142acu Lubomirskich powsta\u0142a, pod jego kuratel\u0105, filia muzeum zamku w \u0141a\u0144cucie. Rozpocz\u0119to prace przy restaurowaniu obiektu, zabezpieczono meble, zadbano
o powozowni\u0119, kt\u00f3r\u0105 wyposa\u017cono w zabytkowe pojazdy.
Zainicjowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c porz\u0105dkowanie terenu pa\u0142acu Czartoryskich
w Sieniawie.<\/p>\n\n\n\n
Podejmowa\u0142 aktywnie starania o zorganizowanie skansenu cerkiewnego na Rzeszowszczy\u017anie, celem uratowania od zniszczenia zabytkowych cerkwi, wyposa\u017cenie kt\u00f3rych starano si\u0119 gromadzi\u0107
i zabezpiecza\u0107 w muzealnych sk\u0142adnicach.<\/p>\n\n\n\n
Po odej\u015bciu – w wieku 76 lat – na emerytur\u0119, w pa\u017adzierniku 1972 roku, nadal pracowa\u0142 spo\u0142ecznie. Wszed\u0142 w sk\u0142ad Rady Programowej Muzealnictwa (02.1973), Polskiego Komitetu Narodowego ICOM (11.1972), Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Warszawy (wiceprezes do 1976 r.). W latach 1972-79 dzia\u0142a\u0142 w Spo\u0142ecznym Komitecie Odbudowy Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie i Komitecie Ochrony zabytkowego cmentarza na Pow\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n
Wiele z jego inicjatyw zosta\u0142o docenionych. Sporo zrealizowanych prac przetrwa\u0142o (nie tylko wyremontowany Zamek
w \u0141a\u0144cucie, ale r\u00f3wnie\u017c szko\u0142y i osiedla mieszkaniowe na warszawskim \u017boliborzu i na Wybrze\u017cu). Szereg podj\u0119tych przez niego przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 zosta\u0142o wstrzymanych lub zaniechanych (jak turystyczny szlak przez podkarpackie zamki, zaadaptowanie posiad\u0142o\u015bci w Julinie, Sieniawie czy utworzenie skansenu
w Smolniku). Mimo to mnogo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 podejmowanych zada\u0144 oraz skutecznych realizacji pozostaje imponuj\u0105ca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"